Narzędzia do wykonywania kopii zapasowych wbudowane w systemy Windows czy Unix pozwalają na automatyzację tego procesu, ale nie są wystarczające nawet w niektórych małych firmach.
Zazwyczaj potrzeba narzędzia, które pozwoli centralnie zaplanować backup, zrealizować go, zarządzać kopiami zapasowymi, sprawnie monitorować cały proces, a także odtwarzać dane.
Głównymi dostawcami oprogramowania do backupu i archiwizacji od lat są firmy Veritas Software (obecnie część Symanteca) oraz Computer Associates. Veritas ma ok. 40-procentowy udziały w tym rynku, udział CA jest według IDC znacząco mniejszy, ale firma zajmuje praktycznie niezagrożoną, drugą pozycję. Najbardziej znane narzędzia tych producentów przeznaczone do wykonywania kopii zapasowych to oczywiście produkty skierowane na najszerszy rynek, a więc Veritas Backup Exec oraz CA BrightStor ARCserve Backup. Źródła popularności obu tych programów są zupełnie różne.
Inna filozofia oprogramowania
Backup Exec do niedawna był oprogramowaniem współpracującym głównie z oprogramowaniem Microsoftu, obecnie obsługuje także Linuksa, a więc dwie najpopularniejsze platformy w przedsiębiorstwach. Co więcej, Microsoft w swoich systemach wykorzystuje właśnie technologię Veritasa, czego efektem jest zgodność formatów kopii zapasowych. W pewnym sensie ułatwia to migrację do oprogramowania tej firmy, bo programy Veritasa mogą odczytać starsze kopie, tworzone za pomocą oprogramowania do backupu wbudowanego w Windows. Od niedawna istnieje wersja Backup Exec QuickStart dołączana do serwerów niektórych producentów.
Te wszystkie cechy sprzyjają stosowaniu Backup Execa w małych firmach, a dodatkowym udogodnieniem dla administratorów jest dobrze zoptymalizowany interfejs użytkownika, oferujący sporo kreatorów i innych pomocy. Dla mniej doświadczonych administratorów ważnym składnikiem może być Backup Exec Assistant, który nie tylko pozwala na planowanie zadań, ale wskazuje czynności, które trzeba wykonać jeszcze przed rozpoczęciem backupu. Natomiast najnowsza wersja 10d, oferowana już jako oprogramowanie Symanteca, zawiera składniki, umożliwiające użytkownikom samodzielne odzyskiwanie danych z kopii zapasowych.
CA BrighStor ARCserve ma nieco inne założenia - jak wszystkie narzędzia dostarczane przez CA jest oprogramowaniem wieloplatformowym, działającym nawet na mainframe'ach, składającym się z wielu oddzielnych modułów. Najpopularniejsze składniki to z pewnością te przeznaczone dla serwerów Windows, Linux, jest też wydzielony produkt dla desktopów i komputerów przenośnych. Oprogramowanie słynie z mnogości agentów dla baz danych, serwerów pracy grupowej, konkretnych aplikacji, do obsługi konkretnych pamięci masowych, a także do integracji z innymi narzędziami CA (np. BrightStor Portal czy Unicenter TNG). Dzięki temu CA jest w stanie spełnić najbardziej specyficzne wymagania klientów.
Jednocześnie produkt ma pewne cechy, które pozwalają go stosować w małych firmach, jedną z tych cech jest (od niedawna) polskojęzyczna konsola administracyjna. Program zawiera także krótki samouczek oraz kilka kreatorów, lecz nie są one pomocne w codziennej pracy administratora. Natomiast bez wątpienia istotnym szczegółem jest to, iż oprogramowanie ma wbudowane schematy rotacji nośników - za pomocą jednego zadania można zaplanować backup pełny, przyrostowy czy różnicowy, nawet z hierarchią nośników GFS, i to bez szczegółowej znajomości tych zagadnień.
Nowe wymagania backupowe
Dostępność coraz nowszych technologii informatycznych - pozornie w ogóle nie związanych ze składowaniem danych - powoduje, że rosną wymagania stawiane narzędziom przeznaczonym do backupu i archiwizacji. Przykładowo, dzięki nowoczesnym rozwiązaniom telekomunikacyjnym przedsiębiorstwa mogą mieć rozproszoną strukturę, a znaczna część użytkowników może pracować w terenie lub w zdalnych lokalizacjach. Zabezpieczanie zawartości notebooków znajdujących się praktycznie cały czas poza firmą jest niezwykle trudne, wymaga zupełnie innego podejścia do planowania backupu, a także ograniczenia do minimum ilości zabezpieczanych danych (na przykład w kopiach nie powinny być uwzględniane całe pliki, lecz tylko te fragmenty, które zostały zmodyfikowane). Podobny problem dotyczy backupu danych z biur terenowych firmy, który odbywa się przez łącza o stosunkowo niewielkiej przepustowości, czasem też wymaga mechanizmów centralnego zarządzania zdalnymi serwerami backupowymi, centralnego powiadamiania o awariach itd.
Szybkość zapisu danych na taśmach jest coraz szybsza, obecnie sięga nawet 100 MB/s (bez kompresji), ale nadal niedogodnością jest stosunkowo długi czas dostępu. W teorii wynosi on często kilkanaście sekund, ale załadowanie taśmy do napędu, określenie jej zawartości i odnalezienie odpowiedniej sesji z danymi zajmuje w praktyce nawet kilka minut, a do tego należy doliczyć czas potrzebny na właściwy odczyt danych. Zazwyczaj dane trzeba odtwarzać z wielu nośników, więc zajmuje to wiele, wiele godzin. Dlatego pozytywnym akcentem są przede wszystkim rozwiązania dyskowe, które przychodzą na ratunek taśmom magnetycznym. Już sam fakt, że charakteryzują się one dostępem losowym, a nie sekwencyjnym, pozwala szybko zabezpieczać dane i natychmiastowo sięgać po potrzebne pliki. Dzięki temu możliwe jest tworzenie na nich szybkich kopii bezpieczeństwa (tzw. migawek), które pozwalają uchwycić spójny obraz systemu, a dopiero później zapisać kopię na taśmie magnetycznej (czas trwania tego procesu nie ma znaczenia, bo kopia na dysku została już wykonana wcześniej). Umożliwiają także bardzo szybkie odtworzenie systemu, bez konieczności sięgania po taśmy i żmudne odtwarzanie danych. Oczywiście, wykonywanie kopii na dysk albo w trybie D2D2T (gdzie kopia dyskowa jest tylko etapem pośrednim) wymaga nowych funkcji oprogramowania, jednak współczesne programy do zarządzania danymi potrafią zabezpieczać dane na dyskach, bez problemu radzą sobie z tymi wyzwaniami.
Nowości w oprogramowaniu
Najpopularniejsze oprogramowanie CA i Veritasa z wersji na wersję zyskuje zupełnie nową funkcjonalność. Nowa wersja ARCserve działa już w 64-bitowych systemach Windows, potrafi obsługiwać stosunkowo młode aplikacje (np. backupować serwery SharePoint czy wirtualne sesje programu Windows Virtual PC). Dostęp do aktualnego stanu systemu uzyskuje nie tylko poprzez agenta otwartych plików, ale współpracuje też z usługą kopiowania woluminów w tle (w systemie Windows Server 2003), a w niektórych systemach pozwala wykorzystać funkcję One-Button Disaster Recovery (OBDR). To ostatnie rozwiązanie jest szczególnie istotne dla bardzo szybkiego odtwarzania danych - po awarii nie trzeba przeprowadzać standardowej procedury instalacji systemu, oprogramowania do backupu i mozolnego odtwarzania kolejnych sesji. Serwer może uruchomić się bezpośrednio z taśmy (z pełnej kopii zapasowej), po czym automatycznie przywracany jest cały system, aplikacje i wszystkie dane. Niestety, w tym przypadku obowiązkową czynnością jest odzyskanie najnowszych wersji plików z ostatnich kopii przyrostowych lub różnicowych.
Veritas w najnowszej wersji oprogramowania Backup Exec 10 położył nacisk na nieco inną funkcjonalność - przede wszystkim popracował nad obsługą środowisk rozproszonych. Dostępny jest więc nowy opcjonalny składnik Central Admin Server, który służy do definiowania zadań, ich rozdzielania do serwerów, a także monitorowania i raportowania. Składnik ten umożliwia również regulację obciążenia serwerów oraz zarządzanie urządzeniami i mediami. Rozwiązanie można zastosować w centrach danych, ale jest także doskonałą propozycją dla firm wielooddziałowych.
Oczywiście Backup Exec także współpracuje z nowymi usługami i składnikami oprogramowania Microsoftu, ma agenta do systemów Unix/Linux pozwalającego na wykonanie kopii "working set" (dane z zakończonego dnia pracy). Veritas oferuje także pakiet zawierający trzy składniki: Backup Exec, Replication Exec oraz Storage Exec. Natomiast najważniejszą nowością niedawno zaprezentowanej wersji Backup Exec 10d jest zintegrowane rozwiązanie przywracania danych Backup Exec Continuous Protection Server, które wcześniej było znane pod nazwą Panther. Wykorzystuje ono zalety backupu na dysk, a użytkownikom udostępnia interfejs WWW, dzięki któremu mogą sami odzyskiwać utracone pliki, bez angażowania w ten proces administratorów systemów IT, którzy mogą skoncentrować się na ważniejszych zadaniach.
Przytoczone cechy oprogramowania do zabezpieczania danych świadczą o tym, że współczesne narzędzia programowe są w stanie wykorzystać zalety rozwiązań sprzętowych, a najwięksi dostawcy potrafią zaproponować swoim klientom bardzo zaawansowane rozwiązania. Nie da się również nie zauważyć tego, że obaj producenci walczą o rynek małych firm, wprowadzając specjalne pakiety oprogramowania dla Microsoft Small Business Servera, polskie wersje językowe czy kreatory ułatwiające rozpoczęcie pracy z oprogramowaniem nawet niewykwalifikowanym administratorom systemów informatycznych.
Źródło: www.microsoft.com/poland/ |
